9 oktober 2018

BMW S1000XR




28 september 2018

Spinnentijd: 5 misverstanden over achtpotigen


In de herfst komen ze massaal naar binnen, ze kruipen in je mond terwijl je slaapt en ze verplaatsen zich via afvoerbuizen: spinnen vallen ten prooi aan de meest fantasierijke verhalen. Maar wat is er eigenlijk van aan?


1/Komen ze in de herfst binnen?
Spinnen zitten het hele jaar door in huis, maar tegen de intrede van de herfst zie je ze vaker en vaker opduiken. Dan worden de mannetjes van enkele grotere huisspinsoorten volwassen en verlaten ze hun web, op zoek naar een partner. In een huis dat gemiddeld onderhouden wordt, zouden op bepaalde piekmomenten vele honderden exemplaren leven. Spinnen zijn vaak piepklein, en verschuilen zich in valse plafonds, meubels of hoekjes. Vaak zijn ze ook vooral ‘s nachts actief.
2/Verplaatsen spinnen zich via afvoerbuizen?
Toch niet. De spinnen die je in bad aantreft, zijn er per ongeluk langs boven in gesukkeld. Omdat ze niet tegen de gladde wanden kunnen opklauteren, zitten ze er vast. Het gaat dan vooral om huisspinnen. Een aantal andere spinnensoorten, zoals renspinnen, zijn wel in staat om tegen gladde, verticale oppervlakken omhoog te lopen.
3/Is het waar dat we 's nachts spinnen inslikken?
Het is een hardnekkige legende, maar geen enkel wetenschappelijk onderzoek heeft het ooit bevestigd en het is hoogst onwaarschijnlijk. Ook vanuit het standpunt van de spin zou het geen goed idee zijn. Doordat een spin koudbloedig is, voelt over een mens lopen voor haar aan alsof ze op een heet oppervlak zit. Er is een groot temperatuursverschil tussen kamertemperatuur (ca 20°C) en de mensenhuid (ca 36 °C).  Via aanraking proeft ze ons en via de zintuighaartjes op haar poten neemt ze de trillingen en luchtverplaatsingen waar die mensen veroorzaken. De kans is erg klein dat een spin het risico neemt om zo’n totaal verschillende omgeving van degene waarin hij gewend is om te leven, te gaan betreden.
4/Zijn ze dit jaar groter dan anders?
“Zijn de huisspinnen groter geworden?” Die vraag heb je je wellicht ook al gesteld wanneer je een joekel van een huisspin achter je kast of onder je bed tegen kwam. Ook in de media gonst het al een poosje dat de huisspinnen dit jaar opvallend groter zijn dan de voorbije jaren. Vooral in stedelijke omgevingen zouden ze spontaan een fikse groeiboost hebben gekregen. Maar niets is wat het lijkt. De verklaring ligt namelijk in het succes van de grote zus onder de huisspinsoorten: de Grote huisspin. De perceptie dat de huisspinnen groter zijn berust op het feit dat onze grootste huisspinsoort, de Grote huisspin, vaker wordt waargenomen dan de andere, kleinere huisspinsoorten. Aangezien de Grote huisspin de voorkeur geeft aan warmere omgevingen, hoeft dan ook niet te verbazen dat de uit de kluiten gewassen huisspinsoort het extra goed doet in steden, die doorgaans warmer zijn dan landelijke omgevingen. De mannetjes van de Grote huisspin zijn echte kleppers. Ze beschikken over enorme poten die tot zeven centimeter lang kunnen worden, wat een behoorlijk indrukwekkend zicht kan opleveren.
5/Zijn spinnen gevaarlijk?
Wereldwijd zijn er meer dan 47.000 soorten bekend. In ons land kan je zo'n 700 soorten in het wild aantreffen. Op twee soorten na zijn ze allemaal giftig. Maar, geen paniek: het gif van onze Belgische spinnen is enkel geschikt om kleine prooien te verlammen en zal dus hoogstens een klein rood stipje kunnen veroorzaken. De meeste spinnensoorten in België zijn niet in staat om door de huid te bijten als ze dat al zouden willen, en de rest zal enkel bijten als ze zich bedreigd voelen. De vrees voor spinnen is dus nogal ongegrond. Bovendien staan ze aan onze kant, al is het maar door in huis insecten te verorberen die mensen schade kunnen berokkenen. Het beste is er gewoon mee samen te leven en ze zeker niet te doden. Wil je ze toch liever het huis uit? Zet er dan voorzichtig een glas overheen en transporteer ze naar buiten.


Tekst: Koen Van Keer, Arabel

27 september 2018

Van hier tot Tokio


Op de benzinetank van zijn Moto Guzzi V7 zet Graziano Rossi, de vader van de legendarische GP-coureur Valentino Rossi, drie handtekeningen. Journalist Paul van Hooff weet dan nog niet hoe hard hij deze zegen van de Godfather van de motorsport later nog nodig zal hebben. De reis is op voorhand krankzinnig lang, de hindernissen onvoorspelbaar groot, en dan vertrekt hij ook nog eens in de winter, op zijn trouwe 'Guus' uit 1975. Niets blijft de avonturier bespaard. Met huilende wolven op de achtergrond slaapt hij bij min twintig graden in zijn tentje in de Armeense bergen.

Lof voor Man in het zadel: ‘Eén van de allerbeste reisboeken die de afgelopen jaren in het Nederlands zijn verschenen. Hoewel het boek gaat over de belevenissen van Paul van Hooff en zijn motor, leest het eerder als een roman. Eindelijk een boek dat ver weg blijft van de grootste valkuil van de reisschrijverij: het kijk-mij-nou-eens-iets-bijzonders-doen-syndroom.’ – Hans Avontuur, ad. 

‘Ik roep Paul van Hooff uit tot reisschrijver van het jaar.’ – Herman Brusselmans in Playboy 

‘In Man in het zadel vertelt hij zijn adembenemende verhaal. Voor wie zijn artikelen in ons blad miste: dit slaat alles.’ – kro magazine 

‘Het boek is een absolute aanrader voor liefhebbers van avontuur en motorrijders, maar zou zeker ook in de boekenkast van elke zichzelf respecterende reiziger moeten staan.’ – Traveljunks.nl

23 september 2018

Free Thinking, Bea Van Dorpe


De sculpturen van Bea van Dorpe (1944) ontstaan uit een gevoel van enerzijds geestelijke vrijheid en anderzijds van vormelijke gebondenheid. Haar menselijke wezens lijken door lava zoals te 'Pompei' vereeuwigd te zijn. Zij dragen de herinnering in zich aan een vergeten, overwonnen beschaving. 
Bea van Dorpe maakt mensen die reeds eeuwen beschaving achter zich hebben, die het allemaal al gezien en doorgemaakt hebben en erover nadenken. De samenhang tussen vorm en inhoud, geest en lichaam, ontstaat uit de oermaterie van aarde en steen. 
Bea van Dorpe geeft er de voorkeur aan haar beelden in een groep tentoon te stellen. Niet de oermens geeft zij vorm, maar de klassieke mens, de filosoof, die door contact met zijn zielsverwanten het sublieme kent, het mysterie van de menselijke geest en die de werkelijkheid ordent en zoekt te begrijpen. Hart en geest, vlees en ziel zijn in deze sculpturen tot eenheid gesmeed.


Foto: Swa Vleminckx - 2018 Meise Plantentuin.

6 september 2018

VUB-biologen ontrafelen de oorsprong van een seksferomoon van een watersalamander


Veel organismen in het dierenrijk kunnen bepaalde geurstoffen aanmaken, feromonen genaamd, om hun partner te verleiden. Maar het is dikwijls nog onduidelijk waarom bepaalde geurstoffen zo aantrekkelijk worden, en waarom en hoe dat in de evolutie kan ontstaan. Biologen van de Vrije Universiteit Brussel hebben nu in een nieuwe studie aangetoond welke veranderingen in het DNA de verleidings- of seksferomonen van de mannetjes van watersalamanders onweerstaanbaar gemaakt hebben bij de vrouwtjes in de loop van de evolutie.

Een geur die onweerstaanbaar maakt… het houdt mensen zodanig bezig dat de parfumindustrie zonder enig probleem een miljardenbusiness is geworden. Nochtans is het bestaan van seksferomonen, lichaamseigen geurstoffen die iemand voor een partner onweerstaanbaar, of toch minstens aantrekkelijker maken, bij mensen nog altijd niet bewezen.
Bij dieren daarentegen is het absoluut zeker dat er soorten bestaan die over zo’n geheim wapen beschikken, onder meer watersalamanders.

Watersalamanders hebben een, in onze ogen, vreemde manier van voortplanten. Er komt geen fysiek contact tussen de partners aan te pas: de mannetjes deponeren na de balts, een soort dansje, via hun cloaca een spermatofoor, een zaadpakketje, op een blad of een ander oppervlak. Als de vrouwtjes dat willen, nemen ze het pakketje op in hun cloaca, zodat de eitjes bevrucht kunnen worden.
De mannetjes van de salamanders zijn door het ontbreken van lichamelijk contact dus eerder beperkt in hun verleidingstechnieken en ze maken dan ook kwistig gebruik van seksferomonen wanneer ze een vrouwtje aantreffen in een waterpoel tijdens het paarseizoen.
Om het vrouwtje voor zich te winnen, produceren ze een "verleidingscocktail", een mengeling van wateroplosbare eiwitten die ze al wapperend met hun staart naar de neus van het vrouwtje sturen. Het vrouwtje vindt die geuren zo aantrekkelijk dat ze het mannetje bijna blindelings gaat volgen
Spermatoforen van een molsalamander (Foto: Placeuvm/Wikimedia Commons/CC BY-SA 2.0).

Nieuw feromoon
Onderzoekers van het Amphibian Evolution Lab van de Vrije Universiteit Brussel hebben nu een nieuw feromoon ontdekt, en tevens onderzocht hoe dat feromoon ontstaan is.
“We wilden weten hoe een molecule kan ontstaan die plots een aantrekkingskracht heeft, terwijl de voorouders van die dieren nog geen gebruik maakten van die molecule”, zegt Margo Maex, die haar doctoraat gewijd heeft aan dit onderzoek, in een persmededeling.
De onderzoekers ontdekten in 2015 al dat de voorouders van salamanders waarschijnlijk reeds 300 miljoen jaar geleden feromonen gebruikten als verleidingsmiddel tijdens de voortplanting.
In een artikel in het toonaangevend vakblad Current Biology identificeren Maex en haar collega’s nu een extra reeks eiwitten die bij de voorouders van salamanders nog geen feromonen waren, maar pas later in de evolutie onderdeel zijn geworden van de verleidingscocktail.

“Aangezien de eiwitmengeling al miljoenen jaren lang op efficiënte wijze vrouwtjes inpalmt, vonden we het verwonderlijk dat er bij sommige soorten toch nog extra moleculen werden toegevoegd aan dit recept”, zei professor Ines Van Bocxlaer, één van de promotoren van het doctoraat.

Evolutie staat nooit stil
Hoewel de term "evolutie" vaak geassocieerd wordt met het ontstaan van nieuwe soorten, evolueren genen in het erfelijk materiaal, het DNA, evenzeer. Door DNA van verschillende salamanders te vergelijken, ontdekten de wetenschappers dat een specifiek gen met een functie in interne organen van salamanders, de basis vormde voor de recent ontdekte feromonen.
Een verdubbeling van dit ene gen, iets wat vrij vaak voorkomt, gaf evolutie vrij spel: de ene kopie kon haar oorspronkelijke functie behouden, terwijl de andere kopie veranderingen kon ondergaan en een nieuwe functie kon aannemen.
Het gekopieerde gen kwam uiteindelijk tot uitdrukking in de feromoon-producerende klieren van salamandermannetjes, waardoor het product van het gen, een eiwit, samen met de miljoenen jaren oude feromooncocktail in de onderwaterwereld werd geloosd. Zo werd een eiwit dat een bepaalde functie had in interne organen, plots betrokken in een geheel nieuw proces, namelijk het verleiden van de partner.

De combinatie is onweerstaanbaar
Maar volgens Maex en haar collega’s maakt niet om het even welke molecule die samen met de feromoonmengeling uitgescheiden wordt, een even grote kans om een seksferomoon te worden.
“Het net ontdekte feromoon maakte initieel deel uit van een groter eiwit, maar enkel het stukje dat bijzonder stabiel en compact bleek te zijn, heeft het tot feromoon gemaakt. Een salamander-seksferomoon moet dan ook tegen een stootje kunnen, aangezien het terechtkomt in poelwater, een cocktail van andere moleculen”, zo zei professor Franky Bossuyt, de promotor van het doctoraat, in de persmededeling.
Bovendien bleek uit gedragstesten dat de nieuwe component een meerwaarde leverde aan de oorspronkelijke mengeling. Om dit te onderzoeken, voerden de wetenschappers gedragstesten uit waarin telkens twee vrouwtjes werden blootgesteld aan verschillende feromooncomponenten afzonderlijk. Als de vrouwtjes interesse tonen, kan men besluiten dat de feromooncomponent functioneel is op zich.
Uit hun gedragstesten bleek dat, ongeacht de concentratie, de respons van vrouwtjes veel groter was als de net ontdekte feromonen gecombineerd werden met één van de reeds gekende componenten. De twee componenten blijken tegengestelde ladingen te dragen waardoor ze elkaar aantrekken in oplossing. De onderzoekers vermoeden dat de moleculen zich op deze manier clusteren en als een geconcentreerde, onweerstaanbare geurwolk het vrouwtje bereiken.


1 september 2018

Tentoonstelling Schoten Pristella 2018

Enkele foto's van de aquariumtentoonstelling 2018 Pristella Schoten. En zoals we kunnen verwachten van de leden van Pristella mooie uitgegroeide volwassen vissen in prachtige aquaria! Weeral een dikke proficiat!
Melanotenia boesmania











Phoxinus phoxinus




26 augustus 2018

Nikon Z6 en Z7: fullframe systeemcamera met hoge resolutie

Geef weer wat u ziet met Z-camera's van Nikon en NIKKOR Z-objectieven. Het spiegelloze camerasysteem van Nikon is gebouwd rondom de grootste objectiefvatting¹ van de wereld, waarmee u meer licht kunt vastleggen. Met meer licht komt er meer detail, meer diepte, meer kleur. Verbazingwekkende foto's. Betoverende films.


20 augustus 2018

Recordaantal kikkers, padden en salamanders veilig overgezet, "maar daarom nog geen hoera-bericht"

Dit jaar zijn ruim 235.000 kikkers, padden en salamanders tijdens hun voorjaarstrektocht veilig over de weg de gezet in Vlaanderen. Da's een absoluut record, zegt Natuurpunt maar de organisatie waarschuwt ervoor dat dit niks zegt over hoe het met de soort gaat. 

Eerst het goede nieuws: dat er zoveel amfibieën zijn "overgezet", is uiteraard positief. "Als we er 235.000 kunnen redden, dan is de impact van die acties heel erg groot", zegt Dominique Verbeelen van Natuurpunt.
Bij die overzetacties wordt via schermen vermeden dat de amfibieën de weg overkruipen. Ze worden opgevangen en naar de overkant van de weg gebracht, waardoor ze niet kunnen worden platgereden door het verkeer. "Er zijn toch ook nog 11.429 verkeersslachtoffers gemeld. En dat is slechts het topje van de ijsberg. Op heel wat routes is er geen padden rescue team." 
Bij het recordcijfer moet ook deze nuance: er zijn ook veel meer acties op poten gezet door de verschillende gemeenten. Dat aantal gaat al jaren in stijgende lijn. Dit jaar is het aantal acties van vrijwilligers in de Vlaamse provincies met bijna 15 procent gestegen naar 272. "De motivatie om zelf te participeren groeit, en dat is geen hype, want het stijgt al jaren. Het bewustzijn bij de mensen groeit. We zien dat bijvoorbeeld ook bij vlinder- en vogeltelweekends", zegt Verbeelen.
Het is niet omdat er meer dieren veilig zijn overgezet, dat het daarom ook goed gaat met de soort. "Amfibieën blijven een bedreigde soortgroep", zegt Verbeelen. "Of de soort het nu beter doet? Dat weten we niet, want er is geen algemeen meetnet in Vlaanderen. Voor mij is dit dus ook geen hoera-bericht. Het bewustzijn bij de mensen groeit, en dat is goed, maar we moeten waakzaam blijven."  Of de warme en droge zomer slecht of goed nieuws is voor de amfibieën, is niet duidelijk. Als poelen te snel uitdrogen, is dat geen goede zaak, zegt Marc Herremans van Natuurpunt. Dit seizoen was dat kantje-boordje, dus daar zijn geen conclusies aan te koppelen. De warme zomer heeft veel dieren wel in droogterust gebracht, en als het nog enkele weken droog en warm zou zijn, kan dat wel een impact hebben, omdat ze dan verzwakt de winter zouden ingaan.

Padden, bruine kikkers, maar ook kamsalamanders en andere

In 2018 werden in heel Vlaanderen officieel 235.669 amfibieën veilig de weg overgezet. Het ging vooral om gewone padden (65%), bruine kikkers (21%) en alpenwatersalamanders (5%). Maar ook zeldzame soorten als de rugstreeppad (47 exemplaren), heikikker (106) en kamsalamander (216) werden geregistreerd. Het vorige record werd gevestigd in 2006, toen 200.687 amfibieën konden worden gered, meldt Natuurpunt.

17 juli 2018

In de tuin, bloem van Trompetbekerplant - Sarracenia




















Vroeg in de lente produceren Sarracenia-planten tweeslachtige bloemen. Dit gebeurt tegelijk of iets eerder dan de ontwikkeling van de vangbekers. Elke bloem groeit afzonderlijk op een lange stengel, hoog boven de vangbekers. Dit is heel belangrijk, zo wordt er zoveel mogelijk voorkomen dat potentiële bestuivers worden gelokt door de bekers en worden gedood.


De bloem hangt ondersteboven, zodat de parapluvorm het stuifmeel van de meeldraden opvangt. De kroonbladeren hangen tussen de vijf punten van de stamper, zodat de stempels buiten de bloem uitsteken, ver van het opgevangen stuifmeel vandaan. Bijen zijn de belangrijkste bestuivers van Sarracenia. Om bij de nectar te komen moeten zij langs de stempels. Eenmaal in de bloem komen ze in aanraking met de stuifmeel op de stamper en aan de meeldraden. Om de bloem te verlaten tillen ze een kroonblad op en vliegen tussen de stempels door weg. Op deze manier wordt zelfbestuiving voorkomen. Het verzamelde stuifmeel wordt naar een volgende bloem gebracht en het proces begint overnieuw.

9 juli 2018

8 juli 2018

Victoria amazonica


























Bijzonder is dat de bloem pas aan het eind van de middag opengaat, en slechts twee nachten bloeit: de eerste nacht wit met een heerlijke ananasgeur, de tweede nacht roze en geurloos. Dit om in de natuur eerst de kevertjes die de bloem moeten bestuiven te lokken, en ze daarna zover te krijgen dat ze met wat stuifmeel naar een andere bloem verkassen. 

30 juni 2018

Pelophylax esculentus






























600.000 Beeldjes - 600.000 Namen (30/03/2018 - 11/11/2018)



Het verhaal van de uiteindelijke land art installatie, die in 2018 in Ieper tot stand zal komen, is ontstaan uit de kruising van een idee van intendant Jan Moeyaert met de ziel van het werk van Koen Vanmechelen. Dit project wordt uitgevoerd in opdracht van de provincie West-Vlaanderen en maakt deel uit van het grootschalige herinneringsproject ‘GoneWest/Reflections on the Great War'.
Tijdens de periode 2014-2018 nemen duizenden mensen verspreid over Vlaanderen en de rest van de wereld deel aan de ‘making of' van de installatie door 600.000 beeldjes uit klei te boetseren. Daarbij staat elk beeldje voor een van de 600.000 slachtoffers die in België het leven lieten tijdens de Eerste Wereldoorlog. Bij elk beeldje hoort een dogtag, het universele identificatiesysteem voor frontsoldaten. Op deze dog tag staat een slachtoffernaam uit de digitale ‘Namenlijst' die door het In Flanders Fields Museum in Ieper wordt samengesteld. Ook de naam van de maker komt op de dog tag: zo herenigen verschillende nationaliteiten en generaties zich in de herdenking. Al deze dog tags zullen verzameld worden in een doorzichtige urne in de installatie.
In het voorjaar van 2018 wordt de installatie geïmplementeerd op een van de meest bevochten plekken van de Eerste Wereldoorlog: het niemandsland van de frontzone rond Ieper. De beeldjes krijgen in de land art installatie een plaats tussen drie grote werken van kunstenaar Koen Vanmechelen. 
De indrukwekkende kunstinstallatie ComingWorldRememberMe moet ons herinneren aan de zinloosheid van oorlog: gisteren, vandaag en morgen!

Meer weten KLIK HIER